Người ta gọi cô ấy là Hồng Nhung Lapari. Nghe cái tên có vẻ sang. Nhưng nếu bạn nghe Nhung kể, bạn sẽ thấy hành trình của cô ấy bắt đầu từ những điều rất đời thường.Tôi kể câu chuyện này không phải để dựng tượng. Tôi kể vì có một sự thật mà tôi thấy rất rõ ở Nhung.
Tôi gặp Nhung lần đầu trong một buổi làm việc khá muộn. Không phải kiểu gặp gỡ long trọng gì. Chỉ là một cuộc hẹn gọn, đúng giờ, nhìn qua tưởng như ai cũng làm được. Nhưng có một thứ khiến tôi để ý ngay: ánh mắt của cô ấy rất “tỉnh”. Không phải tỉnh kiểu sắc sảo để hơn thua. Mà là tỉnh kiểu đã đi qua chuyện, đã trả giá, đã hiểu cuộc đời không bao giờ cho không ai cái gì.
Nếu chỉ nhìn danh xưng, bạn sẽ thấy một người phụ nữ làm kinh doanh, nói chuyện có hệ thống, làm việc có nhịp. Nhưng điều khiến Nhung khác nhiều người tôi từng gặp nằm ở một chi tiết nhỏ: cô ấy không cố “làm màu” về hành trình của mình. Không kể để lấy thương hại. Không kể để xin sự công nhận. Kể như một người hiểu rằng, cuộc đời có đoạn buồn cười, có đoạn đau, có đoạn phải cắn răng mà đi tiếp.
Nhung sống và làm việc ở Hà Nội, khu đô thị Louis Hoàng Mai. Cô ấy nói thẳng: bài viết hay câu chuyện của cô ấy không phải bản CV. Và tôi tin điều đó. Vì nếu là CV, Nhung đã chọn kể những phần dễ nghe hơn. Còn ở đây, cô ấy bắt đầu bằng thứ mà nhiều người hay giấu: những điểm lúng túng, những điều khiến mình thiếu tự tin.
Và chính cái bắt đầu đó mới làm người ta ở lại nghe.
Nhung có 11 năm làm tiếp viên hàng không của Vietnam Airlines. Tôi biết nghề đó. Nhìn ngoài thì lịch sự, chỉn chu, tưởng như “sướng”. Nhưng bên trong là kỷ luật, tiêu chuẩn, và áp lực liên tục. Mỗi chi tiết nhỏ đều ảnh hưởng đến trải nghiệm của người khác. Có nghĩa là: sai một chút, bạn không chỉ mất điểm, bạn mất sự tự tin.
Nhung kể có những lúc cô ấy khó chịu vì mùi cơ thể, vì lịch trình dày đặc, vì môi trường kín. Nghe qua, tưởng chuyện nhỏ. Nhưng ai từng phải đứng gần người khác, giao tiếp liên tục, sống trong tiêu chuẩn “phải ổn” mới hiểu: chuyện nhỏ đó có thể bào mòn tự tin mỗi ngày.
Và cái bào mòn đáng sợ nhất không nằm ở mùi. Nó nằm ở nỗi sợ vô hình: sợ bị đánh giá. Sợ người khác nhìn thấy mình không hoàn hảo. Sợ mình không đủ “đúng chuẩn”.
Doanh nhân cũng vậy thôi. Nhiều người ngoài nhìn vào tưởng mạnh. Nhưng bên trong lại phòng thủ. Phòng thủ bằng sự bận rộn. Phòng thủ bằng việc không dám thử cái mới. Phòng thủ bằng việc tự nhủ “để khi nào đủ giỏi rồi tính”.
Nhưng đời không đợi bạn đủ giỏi.
Biến cố 1: Pháp – 2013 và cú tát tỉnh người
Tôi hỏi Nhung: khoảnh khắc nào khiến cô ấy lớn lên nhanh nhất?
Nhung nói: “Pháp, năm 2013.”
Trong một chuyến đi mua hàng, cô ấy bị xịt hơi cay và cướp sạch số tiền mang theo để nhập hàng. Tôi nghe xong, im một lúc. Vì đó không phải kiểu câu chuyện bạn kể ra để người ta thấy “ngầu”. Đó là kiểu câu chuyện khiến bạn thấy mình nhỏ lại.
Nhung kể lại rất cụ thể. Không cần thêm thắt. Chỉ có cảm giác choáng. Sợ. Và sau đó là trống rỗng. Mất tiền là một chuyện. Nhưng bị xịt hơi cay, bị tấn công bất ngờ ở đất khách, cảm giác bị lấy đi sự an toàn mới là thứ khiến con người ta co lại.
Sau sự việc, Nhung phải xin nghỉ gần một tháng để ổn định tâm lý và xử lý hậu quả. Có người gặp cú đó là bỏ. Có người gặp cú đó là quay về “đường an toàn”. Nhưng Nhung không bỏ.
Cô ấy rút ra một định nghĩa nghe đơn giản mà đúng đến đau:
Đấy là câu mà tôi gọi là câu “đóng đinh”. Vì nó đúng với kinh doanh, đúng với cuộc đời, đúng với những người đang tự lừa mình rằng an toàn là ở yên.
Chuyển đoạn: cô ấy chọn quyết định, không chọn trốn
Có một điều tôi rất nể ở Nhung: cô ấy không lãng mạn hóa cú đau. Cô ấy không biến nó thành “động lực trời ban”. Cô ấy nhìn nó như một khoản học phí.
Sau 2013, Nhung thận trọng hơn. Có kế hoạch hơn. Có phương án dự phòng hơn. Và quan trọng nhất: cô ấy không cho phép nỗi sợ cầm lái.
Đa số người sau biến cố sẽ chọn một điều: quay lại vùng an toàn. Vì vùng an toàn tuy chật nhưng quen. Nhung thì khác. Cô ấy chọn cái khó hơn: tiếp tục đi, nhưng đi bằng cái đầu tỉnh.
Đó là lúc tôi thấy rõ: thay đổi không phải cảm xúc. Thay đổi là quyết định.
Biến cố 2: bật camera và cú va chạm với chính mình
Nếu biến cố ở Pháp là cú đập từ bên ngoài, thì biến cố thứ hai của Nhung là cú đập từ bên trong.
Nhung kinh doanh nước hoa gần 15 năm. Ban đầu chỉ là dùng hàng tốt, hợp, an toàn cho mình rồi mang về cho người thân, bạn bè, đồng nghiệp. Dần dần, người ta nhờ mua giúp, nhờ tư vấn. Cái “thị trường” đến rất tự nhiên.
Nhưng có một giai đoạn Nhung phải bước sang một thứ khác: làm truyền thông, làm social, đào tạo đội ngũ, xây hệ thống. Những việc đó không dành cho người muốn trốn sau sản phẩm. Nó buộc bạn phải lộ mặt. Buộc bạn phải nói. Buộc bạn phải chịu bị đánh giá.
Nhung kể về lần đầu bật camera. Tay run. Giọng không tròn. Trong đầu là trăm thứ ngăn lại: “Ai nghe?”, “Mình có đủ thuyết phục không?”, “Mình nói sai thì sao?”
Cô ấy vẫn bật. Tôi nghe đến đây, tôi hiểu vì sao Nhung làm được tới hôm nay. Vì đa số người có kiến thức, có sản phẩm, có ý định. Nhưng thiếu một thứ: dám làm khi còn run.
Và Nhung rút ra định nghĩa thứ hai, cũng là một câu “đóng đinh” khác:
Năng lực không có trước hành động. Năng lực được tạo ra sau hành động.
Bạn muốn tự tin? Hãy hành động. Bạn muốn giỏi? Hãy làm. Không có đường tắt.
Nhung làm CEO/CMO theo đúng nghĩa “dính việc”. Một ngày của cô ấy là đo lường kênh social, theo dõi số liệu, xử lý việc quan trọng từ hôm trước, đào tạo nhân sự, xây quan hệ, học thêm internet marketing, sắp xếp lưu trữ để tối ưu hiệu suất.
Nghe thì “bình thường”, nhưng thực ra đó là cách người có hệ thống tự cứu mình khỏi hỗn loạn.
Nhung có một câu tôi nhớ: “Khi đầu óc nhẹ, quyết định tốt hơn.” Nghe đơn giản mà nhiều doanh nhân làm ngược: đầu óc nặng, vẫn quyết, rồi trả giá.
Điều tôi thấy rõ nhất ở Nhung là cô ấy không dùng “tích cực” như khẩu hiệu. Cô ấy dùng nó như một lựa chọn hàng ngày, nhất là khi không thuận lợi. Và cái lựa chọn đó kéo theo thay đổi thật.
Vì cuối cùng, trải nghiệm mới luôn phá niềm tin cũ. Bạn không thể nghĩ mình “xứng đáng hơn” nếu bạn vẫn sống như cũ.
Tôi hỏi bạn một câu, cũng là câu tôi nghĩ Nhung từng phải hỏi chính mình: Bạn đang trốn sau cái gì để khỏi phải thay đổi?
Bạn trốn sau lịch họp để khỏi phải bán hàng thật.
Bạn trốn sau “đang nghiên cứu” để khỏi phải ra thị trường.
Bạn trốn sau “đợi đủ tiền” để khỏi phải đầu tư vào hệ thống.
Bạn trốn sau câu “tôi không hợp làm truyền thông” để khỏi phải đứng ra làm gương cho đội ngũ.
Bạn thấy không? Toàn là lý do nghe rất hợp lý. Nhưng hợp lý không tạo ra cuộc đời mới.
Và đây là câu hỏi tu từ mà tôi muốn đặt gần cuối, vì nó có sức cắt rất mạnh: Nếu cứ sống như hiện tại, 12 tháng nữa bạn sẽ tự hào hay lại chỉ giỏi giải thích?
Nhung không thay đổi nhờ một khoảnh khắc phép màu. Cô ấy thay đổi bằng những hành động nhỏ, làm đều, làm thật, làm trong trạng thái còn sợ.
Đó là thứ tôi muốn bạn mang theo sau khi đọc câu chuyện này. Không cần hô hào. Không cần tuyên thệ. Chỉ cần một bước ra khỏi vùng an toàn, rồi bước nữa, rồi bước nữa. Vì cuối cùng, đời không thưởng cho người biết. Đời thưởng cho người làm.
Quý khách điền thông tin bên dưới chúng tôi sẽ liên hệ trong thời gian sớm nhất