LƯU Ý QUAN TRỌNG KHI SỬ DỤNG HỆ SỐ ĐÒN BẨY TÀI CHÍNH CHO CHỦ DOANH NGHIỆP

Một hiểu lầm phổ biến của nhà đầu tư mới bắt đầu và các chủ doanh nghiệp là coi đòn bẩy tài chính như một công cụ thần kỳ để nhân bản tài sản nhanh chóng bất chấp rủi ro. Họ thường tư duy: "Cứ vay đi, tài sản tăng giá sẽ bù lại lãi suất". Tuy nhiên, thực tế tàn khốc hơn nhiều: áp lực trả lãi thường đến trước khi lợi nhuận xuất hiện. Nếu không hiểu rõ bản chất, bạn đang đánh cược sự tồn vong của doanh nghiệp vào một ván bài rủi ro. Nội dung dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ thế nào là đầu tư an toàn bằng vốn vay, cách kiểm soát dòng tiền và định hình lại tư duy tài chính để bảo toàn vốn trong mọi bối cảnh thị trường

Nguyên Tắc Cốt Tử: Chỉ Vay Khi Dòng Tiền Hoạt Động Bao Phủ Được Lãi Vay

Đối với chủ doanh nghiệp SME khi lấn sân sang đầu tư bất động sản, sai lầm lớn nhất là dùng lợi nhuận kế toán (trên giấy tờ) để tính toán khả năng trả nợ thay vì dùng dòng tiền thực tế.

Hệ số đòn bẩy tài chính cao không xấu, nó chỉ xấu khi bạn không có khả năng chi trả (thanh khoản). Trước khi quyết định vay, bạn cần nhìn vào Dòng tiền hoạt động (Operating Cash Flow).

• Quy tắc an toàn: Lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh cốt lõi (Core Business) phải đủ sức gánh lãi vay của khoản đầu tư mới, ngay cả khi khoản đầu tư đó chưa sinh lời.
• Rủi ro: Nếu bạn trông chờ vào việc "lướt sóng" hoặc bán tài sản để trả nợ, bạn sẽ gặp rắc rối lớn nếu thị trường đóng băng hoặc suy thoái kinh tế xảy ra khiến thanh khoản mất đi.

Lưu ý quan trọng: Đừng bao giờ lấy nguồn vốn lưu động (vốn nhập hàng, trả lương) để trả lãi cho một khoản đầu tư dài hạn. Đây là con đường ngắn nhất dẫn đến phá sản.

Phân Biệt "Vay Tăng Trưởng" Và "Vay Chữa Cháy"

Để xây dựng một chiến lược tài chính bền vững, chủ doanh nghiệp cần phân biệt rõ hai động cơ vay vốn hoàn toàn khác nhau. Việc nhầm lẫn giữa chúng là nguyên nhân chính dẫn đến rủi ro đòn bẩy ẩn.

Vay Tăng Trưởng (Good Debt)

Đây là khi bạn sử dụng đòn bẩy để mua một tài sản hoặc mở rộng kinh doanh mà tỷ suất sinh lời của tài sản đó (ROA) lớn hơn lãi suất vay.

• Ví dụ: Vay mua nhà xưởng giúp tăng công suất lên 50%, hoặc mua bất động sản dòng tiền có lãi thuê cao hơn lãi ngân hàng.
• Đây là cách sử dụng đòn bẩy thông minh để gia tăng tài sản ròng.

 Vay Chữa Cháy (Bad Debt)

Đây là khi bạn vay để bù đắp thiếu hụt dòng tiền do kinh doanh thua lỗ hoặc chi tiêu quá đà, với hy vọng "cầm cự" qua ngày.

• Ví dụ: Vay đáo hạn ngân hàng liên tục để trả lương nhân viên hoặc trả lãi cho các khoản vay cũ.
• Hành động này không tạo ra giá trị gia tăng mà chỉ kéo dài sự suy kiệt của tích lũy tài chính doanh nghiệp.

Bảng so sánh tư duy sử dụng đòn bẩy:

 Tuyệt Đối Không Vay Dài Hạn Cho Nhu Cầu Ngắn Hạn (Và Ngược Lại)

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam có nhiều biến động về lãi suất, việc khớp kỳ hạn (Maturity Matching) là bí quyết đầu tư và quản lý vốn sống còn.

1. Không dùng vốn vay ngắn hạn để đầu tư dài hạn:
   • Bạn không thể vay "nóng" hoặc vay vốn lưu động 12 tháng để đầu tư vào một dự án bất động sản cần 3-5 năm mới thanh khoản.
   • Rủi ro: Áp lực đáo hạn sẽ buộc bạn phải bán tháo tài sản giá rẻ (cắt lỗ sâu) để trả nợ.
2. Không dùng vốn vay dài hạn cho nhu cầu ngắn hạn:
   • Dù ít rủi ro về thanh khoản hơn, nhưng chi phí vốn (lãi suất) của vay dài hạn thường cao hơn và đi kèm phí phạt trả trước hạn. Điều này làm giảm hiệu quả sử dụng vốn.Công Thức Tính Và Kiểm Soát Rủi Ro

Hiểu về công thức tính và các chỉ số tài chính giúp bạn định lượng được rủi ro thay vì đoán mò.

Một chỉ số quan trọng mà vai trò của đòn bẩy tác động trực tiếp là Tỷ số khả năng trả lãi (Interest Coverage Ratio):

• EBIT: Lợi nhuận trước thuế và lãi vay.
• Lời khuyên: Hãy duy trì ICR > 2.5. Nghĩa là lợi nhuận làm ra phải gấp ít nhất 2.5 lần số tiền lãi phải trả. Nếu con số này tiệm cận 1, bạn đang làm việc chỉ để nuôi ngân hàng.

Các giai đoạn của chu kỳ kinh tế sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến lãi suất thả nổi. Một kế hoạch vay vốn an toàn phải có kịch bản dự phòng cho trường hợp lãi suất tăng thêm 3-4% so với hiện tại.

Ưu - Nhược Điểm Của Việc Sử Dụng Đòn Bẩy Tài Chính

Để có cái nhìn khách quan, dưới đây là tổng hợp nhanh giúp bạn cân nhắc:

• Ưu điểm:
  • Tối ưu hóa vốn chủ sở hữu (bỏ ít vốn, sở hữu tài sản lớn).
  • Tận dụng lá chắn thuế (chi phí lãi vay được trừ khi tính thuế TNDN).
  • Thúc đẩy tăng trưởng nhanh khi thị trường thuận lợi.
• Nhược điểm:
  • Khuếch đại khoản lỗ khi thị trường đi xuống.
  • Rủi ro mất thanh khoản dẫn đến phá sản.

Áp lực tâm lý nặng nề cho chủ doanh nghiệp.Đòn bẩy tài chính là con dao hai lưỡi sắc bén nhất trong kinh doanh và đầu tư. Đối với chủ doanh nghiệp SME, lời khuyên dành cho người mới bắt đầu sử dụng công cụ này là: Hãy coi trọng dòng tiền hơn lợi nhuận kỳ vọng. Chỉ vay khi bạn chắc chắn rằng dòng tiền từ hoạt động kinh doanh cốt lõi đủ sức "gánh" lãi vay trong kịch bản xấu nhất. Đừng để lòng tham che mờ lý trí, hãy bắt đầu với số vốn nhỏ, tích lũy kinh nghiệm quản lý nợ trước khi mở rộng quy mô.

Nếu bạn cần tư vấn sâu hơn về tái cấu trúc nguồn vốn để tránh rủi ro dòng tiền, hãy tham khảo thêm các phân tích từ chuyên gia nguyenvanphu.vn để có chiến lược phù hợp nhất với tình hình doanh nghiệp của mình.

Tin tức & sự kiện mới

MUA ĐẤT CHƯA SỔ: RỦI RO SAU HỢP ĐỒNG GÓP VỐN VÀ HỨA MUA BÁN

PHÂN BIỆT SỔ ĐỎ, SỔ HỒNG, VI BẰNG, SỔ CHUNG: LOẠI NÀO TUYỆT ĐỐI KHÔNG NÊN MUA?

HỢP ĐỒNG ĐẶT CỌC: "BÚT SA GÀ CHẾT" VÀ NHỮNG ĐIỂU CẦN LƯU Ý

PHÂN BIỆT ĐẦU TƯ DÀI HẠN VÀ NGẮN HẠN: CHIẾN LƯỢC NÀO CHO NGƯỜI MỚI?

CÓ NÊN VAY NGÂN HÀNG ĐỂ ĐẦU TƯ BẤT ĐỘNG SẢN KHÔNG?

CÓ NÊN MUA ĐẤT NÔNG NGHIỆP CHỜ CHUYỂN ĐỔI MỤC ĐÍCH? GÓC NHÌN THỰC CHIẾN